لپه چیست؟ | مهم ترین خواص لپه برای سلامتی بدن

لپه یا split pea یکی از انواع حبوبات است که از خانواده عدس و نخود جای دارد. لپه یک گیاه دولپه‌ای است و ارزش غذایی بالایی دارد. لپه دانه‌‌های جدا شده، پوست کنده و خشک شده حبوبات است و به سه رنگ لپه زرد، لپه قرمز و لپه سبز دیده می‌شود.

لپه سرشار از فیبر، مواد معدنی و ویتامین‌ها است و به همین دلیل خواص و فواید بسیار فراوانی دارد. لپه از مواد اصلی در تهیه قیمه است و در غذاهای دیگری مانند دلمه نیز کاربرد دارد.

در این مطلب از رژیم نیوز که در رابطه با لپه است به بررسی مواردی از جمله خواص لپه، لپه برای تنظیم سطح قند خون، لپه برای کم خونی، لپه برای پوکی استخوان، لپه برای کبد، لپه برای سرطان، لپه برای فشار خون، لپه برای سلامت قلب، لپه برای کاهش کلسترول بد، لپه برای معده و دستگاه گوارش، لپه برای درمان یبوست و اسهال، لپه برای مو، لپه برای پوست، لپه برای درمان بی خوابی، لپه برای زنان باردار و جنین، لپه برای نوزادان و کودکان، لپه برای لاغری، طبع لپه و در نهایت عوارض لپه می‌پردازیم.

چرا به این حبوبات “لپه” می‌گویند؟

در زبان فارسی، کلمه “لپه” به معنای نیمه‌شده یا دو قسمت‌شده است. این نام به‌دلیل شکل ظاهری لپه انتخاب شده که به دو نیمه‌ مساوی تقسیم شده‌اند. لپه چیست که این‌قدر در آشپزی ایرانی و جهانی مورد توجه است؟ لپه به‌دلیل شکل کوچک و نیمه‌شده‌اش، زودتر پخته می‌شود و به‌خوبی طعم و ادویه‌ها را به خود جذب می‌کند. به همین دلیل در انواع خورشت‌ها و سوپ‌ها استفاده می‌شود.

خواص لپه

لپه ارزش غذایی بالایی دارد. لپه سرشار از کربوهیدرات‌ها، قند، فیبر رژیمی، چربی، پروتئین، ویتامین‌ها مانند ویتامین B1 (تیامین)، ویتامین B2 (ریبوفلاوین)، نیاسین، ویتامین B5 (پانتوتنیک اسید) ، ویتامین B6، ویتامین K، ویتامین C، ویتامین E، کولین، مواد معدنی مانند  فسفر، کلسیم آهن، منگنز، پتاسیم و منیزیم است.

خواص لپه فراوان است و از جمله خواص لپه می‌توان به مواردی مانند کنترل فشار خون، کنترل قند خون، تنظیم سطح کلسترول خون، کاهش وزن، رفع و درمان کم خونی، کمک به رشد، رفع و درمان پوکی استخوان، افزایش انرژی، تقویت سیستم ایمنی، پیشگیری از سرطان، کاهش حساسیت سولفوریک، حفظ سلامت قلب و بهبود هضم اشاره کرد.

خواص لپه

طبع لپه

متخصصان طب سنتی بر این باورند که لپه زرد طبیعتی گرم و خشک دارد.

لپه برای تنظیم سطح قند خون

لپه با داشتن مقادیر بالایی فیبر می‌تواند به تنظیم سطح قند خون کمک کند. فیبر محلول موجود در لمه موجب کاهش میزان جذب قند می‌شود و از این طریق به موجب انتشار تدریجی گلوکز و کاهش سرعت آزاد سازی گبدکز در بدن می‌شود. در نتیجه لپه می‌تواند مانع از افزایش قند خون در افراد مبتلا به دیابت شود.

خواص لپه برای کم خونی

لپه منبعی غنی از آهن و فولات است و مصرف آن موجب افزایش تولید گلبول‌های قرمز خون شده و از این طریق از ابتلا به کم‌خونی جلوگیری کرده و باعث درمان کم خونی و آنمی می‌شود.

لپه برای پوکی استخوان

لپه با داشتن فسفر و کلسیم می‌تواند یک گزینه مناسب برای تقویت استخوان‌های بدن بوده و می‌تواتد یک گزینه مناسب برای کاهش خطر ابتلا به پوکی استخوان باشد.

لپه برای کبد

لپه سرشار از مولیبدن است که به سم زدایی و پاکسازی کبد از سولفیت‌ها کمک کرده و می‌تواند موجب کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های کبد شود.

لپه برای سرطان

لپه حاوی استروژن‌های گیاهی مانند ایزوفلاون ها است که می‌تواند به بهبود هورمون‌های بدن کمک کرده و خطر  ابتلا به سرطان‌های خاصی از ممله سرطان سینه و سرطان پروستات را کاهش می‌دهد. همچنین لپه حاوی مقادیر بالایی از کومسترول است که می‌تواند موجب کاهش خطر ابتلا به تومور شود.

خواص لپه برای فشار خون

وجود مقادیر بالایی از پتاسیم در لپه آن را به یک گزینه درمانی مناسب برای کاهش فشار خون تبدیل کرده است.

لپه برای سلامت قلب

لپه با دارا بودن فیبر موجب کاهش کلسترول بد خون شده و به کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی کمک می‌کند. همچنین پتاسیم موجود در لپه فشار خون را کنترل می‌کند و احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی را کاهش می‌دهد.

لپه برای کاهش کلسترول بد

فیبر‌های محلول موجود در لپه موجب کاهش سطح کلسترول بد خون می‌شود. در اصل لپه کلسترول موجود در صفرا را در روده جذب کرده و از بدن دفع می‌کند.

خواص لپه برای معده و دستگاه گوارش

لپه با وجود فیبر موجود در خود می‌تواند موجب بهبود هضم غذا شده و درد معده را کاهش می‌دهد. مصرف لپه می‌تواند از ابتلا به بیماری‌های گوارشی از جمله سندرم روده تحریک پذیر و دیورتیکولوز جلوگیری کند.

لپه برای درمان یبوست و اسهال

فیبر موجود در لمه به افزایش و بهبود حرکات روده کمک کرده و از این طریق در پیشگیری و درمان یبوست و  اسهال موثر و مفید است.

لپه برای مو

لپه حاوی مقادیر بالایی از پروتئین، منگنز و روی است و موجب تقویت فولیکول‌های مو شده و از ریزش مو‌ها جلوگیری می‌کند. همچنین لپه با داشتن ویتامین A و روی موجب کاهش التهاب پوست سر شده و یک گزینه درمانی مفید برای درمان شوره سر است.

لپه برای پوست

یکی از خواص لپه اسن است که لپه موجب پاک سازی پوست صورت شده و در روشن‌تر شدن و سفید‌تر شدن پوست صورت نقش موثری دارد. لپه با داشتن فولات، روی و ویتامین‌ها‌ مانند  ضد آفتاب طبیعی عمل کرده و پوست را در برابر آسیب اشعه ماورا بنفش خورشید محافظت کرده و خطر آفتاب سوختگی را کاهش می‌دهد.

لپه برای درمان بی خوابی

لپه به دلیل داشتن مقادیر بالایی از آمینو اسید تریپتوفان موجب افزایش ترشح سروتونین در خون شده و از این طریق به بهبود خلق و خو و برای درمان بی‌خوابی شبانه کمک می‌کند.

-لپه برای زنان باردار و جنین

وجود مقادیر بالای ویتامین B و فولات موجب کاهش خطر ابتلا به نقص لوله‌های عصبی جنین در دوران بارداری می‌شود و مانع زایمان زودرس شده و برای سلامت خانم‌های باردار مفید است. لپه با داشتن فولات به افزایش تولید گلبول های قرمز خون کمک کرده و در نتیجه به درمان کم خونی در دوران بارداری کمک می‌کند.

لپه برای نوزادان و کودکان

لپه حاوی مقادیر بالایی از فولات، آهن، روی، پروتئین، منگنز و کلسیم است که به بهبود رشد نوزادان و کودکان کمک می‌کند. از دیگر فواید لپه برای بدن نوزاد و کودک این است که لپه با داشتن ویتامین A و ویتامین C به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند. لپه همچنین به کمک آهن و فولات موجود در خود به درمان کم خونی کمک می‌کند. کلسیم و ویتامین K موجود در لپه به بهبود رشد و تقویت استخوان‌ها در نوزادان و کودکان کمک می‌کند.

عوارض لپه

لپه زرد در کنار خواص و فواید فراوانی که دارد ممکن است عوارضی نیز داشته باشد. لپه نیز مانند سایر حبوبات نفاخ است و به همین دلیل بهتر است از چند ساعت پیش از مصرف لپه را در آب خیس کنید تا نفخ آن گرفته شود. افرادی که به لپه حساسیت دارند و افراد مبتلا به بیماری آسم باید از مصرف لپه زرد پرهیز کنند.

از زیاده روی در مصرف لپه باید خودداری کرد؛ زیرا لپه نفاخ است و ممکن است موجب بروز عوارضی مانند نفخ، احتباس گاز در روده‌ها و دل درد شود. همچنین افراد مبتلا به نقرس نیز باید از مصرف لپه زرد خودداری کنند زیرا لپه موجب افزایش اسید اوریک در خون شده و علائم بیماری نقرس را تشدید می‌کند. لپه حاوی پتاسیم است و پتاسیم ممکن است با برخی از داروهای کاهش دهنده فشار خون تداخل دارویی ایجاد می‌کند و می‌تواند موجب تشدید علائم بیماری‌های کلیوی شود.

ویژگی‌های لپه

۱. زمان پخت کوتاه: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های لپه، زمان پخت کوتاه آن است. به‌دلیل اینکه لپه به دو نیم تقسیم شده و پوست آن جدا شده است، آب و حرارت را سریع‌تر جذب می‌کند. این خاصیت باعث می‌شود لپه در مقایسه با حبوبات کامل، در مدت زمان کوتاه‌تری پخته و نرم شود.

۲. هضم آسان‌تر: برداشتن پوست از روی دانه‌ها، لپه را به یک حبوبات هضم‌پذیرتر تبدیل می‌کند. به همین دلیل، افرادی که مشکلات گوارشی دارند، می‌توانند بدون نگرانی از نفخ، از لپه در رژیم غذایی خود استفاده کنند.

۳. ارزش غذایی بالا: لپه منبع غنی پروتئین و فیبر است. همچنین حاوی ویتامین‌های گروه B و مواد معدنی مانند آهن، کلسیم و پتاسیم است. این ویژگی‌ها باعث می‌شوند لپه برای سلامت دستگاه گوارش، کاهش کلسترول و بهبود سیستم ایمنی بدن بسیار مفید باشد.

۴. طعم و بافت مطلوب: لپه به‌دلیل بافت نرم و طعم ملایم خود، به‌خوبی طعم و ادویه‌های غذا را به خود می‌گیرد. این خاصیت باعث شده لپه در انواع غذاها به‌ویژه خورشت‌ها، سوپ‌ها و آش‌ها استفاده شود.

ارزش غذایی لپه

لپه سرشار از پروتئین گیاهی است که برای بدن ضروری است. هر ۱۰۰ گرم لپه حدود ۲۵ گرم پروتئین دارد که آن را به یک منبع عالی برای تامین نیازهای پروتئینی تبدیل می‌کند. علاوه بر پروتئین، لپه حاوی فیبر بالایی است که به بهبود هضم غذا و جلوگیری از یبوست کمک می‌کند. لپه چیست که تا این حد در تغذیه اهمیت دارد؟ لپه همچنین منبع خوبی از ویتامین‌های گروه B (مانند B1 و B9) و مواد معدنی مثل آهن، کلسیم، فسفر و پتاسیم است. این مواد مغذی به بهبود عملکرد سیستم ایمنی، حفظ سلامت استخوان‌ها و تنظیم فشار خون کمک می‌کنند.

برجسته ترین خواص لپه برای سلامتی

۰

چرا لپه زودتر پخته می‌شود؟

یکی از سوالات رایج این است که چرا لپه سریع‌تر از سایر حبوبات پخته می‌شود؟ پاسخ در فرآیند تولید آن نهفته است. لپه چیست؟ لپه دانه‌ای دو نیم شده و فاقد پوست است. نبود پوست باعث می‌شود که آب و حرارت به‌سرعت به داخل دانه نفوذ کند. همچنین، تقسیم شدن دانه به دو نیمه باعث افزایش سطح تماس با آب و حرارت می‌شود. به همین دلیل لپه در مقایسه با حبوبات کامل، زمان پخت کوتاه‌تری دارد. این ویژگی آن را به یک گزینه مناسب برای تهیه غذاهای سریع و مغذی تبدیل کرده است.

لپه در آشپزی

لپه به‌دلیل طعم ملایم و بافت لطیف خود، در انواع غذاها استفاده می‌شود. از آن در تهیه خورشت لپه، سوپ لپه، آش لپه و حتی فلافل لپه استفاده می‌شود. این حبوبات خوشمزه به‌خوبی طعم ادویه‌ها را به خود جذب می‌کند و بافت نرم و لطیفی به غذاها می‌بخشد. همچنین به‌عنوان یک منبع پروتئینی گیاهی، در غذاهای گیاهی و رژیمی نیز جایگاه ویژه‌ای دارد.

آیا لپه همان نخود است یا با هم فرق دارند ؟

لپه برای لاغری

لپه با داشتن فیبر و پروتئین به کاهش وزن و لاغری کمک می‌کند. فیبر موجود در لپه موجب کاهش اشتها و احساس سیری شده و از پرخوری جلوگیری کرده و مانع افزایش وزن می‌شود. با وجود خواص لپه برای لاغری، نمی‌تواند به تنهایی برای رسیدن به وزن ایده آل کافی باشد؛ بلکه لازم است از یک غذای رژیمی سالم و اصولی، پیروی کنیم تا نه‌تنها به وزن مناسب برسیم، بلکه تناسب اندام و سلامتی را در کنار یکدیگر داشته باشیم.